ul. Boh. Getta Warszawskiego 16
70-303 Szczecin

Pod pojęciem dermatochirurgii należy rozumieć usunięcie zmienionej skóry w granicach zdrowych tkanek za pomocą skalpela, elektrokoagulacji, lasera CO2 lub krioterapii.

• kaszaki
• włókniaki
• tłuszczaki
• kępki żółte (żółtaki)
• brodawki wirusowe (zwykłe, płaskie, stóp)
• brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste)
• brodawki łojotokowe
• blizny przerosłe (keloidy)
• znamiona barwnikowe (tzw. "pieprzyki")
• zmiany przednowotworowe i nowotworowe skóry

Diagnostyka zmian skórnych - badanie w kierunku złośliwości
Każda narośl skórna przed usunięciem badana jest makroskopowo (wzrokowo), palpacyjnie, a w razie potrzeby dermatoskopowo. Niektóre zmiany skórne po tradycyjnym wycięciu chirurgicznym trzeba zbadać histopatologicznie.

Dermatoskopia
Nieinwazyjne badanie skóry, podczas którego zmiany skórne oglądane są specjalnym urządzeniem - dermatoskopem. Oglądany w nim obraz jest trójwymiarowy i dzięki oświetleniu diodowemu oraz 20-krotnemu powiększeniu pozwala na niezwykle wyraźną ocenę struktury wewnętrznej znamienia, guzka czy plamy na skórze.

Informacje istotne przed wykonaniem badania:
1. wywiad rodzinny (występowanie nowotworów skóry w rodzinie),
2. dotychczasowy przebieg choroby (czas pojawienia się zmiany, szybkość powiększania się, zmiana koloru, kształtu, wystąpienie bólu, świądu, krwawienia, owrzodzenia, strupka itp.),
3. historia leczenia (preparaty zewnętrzne, leczenie zabiegowe – np. wyciskanie mechaniczne, wymrażanie);

Dermatoskopia nie daje ostatecznej diagnozy. Pozwala natomiast różnicować zmiany o charakterze łagodnym i atypowym oraz jasno i konkretnie określa sposób dalszego postępowania.

Zalety badania dermatoskopowego:
a) bezpieczne,
b) bezbolesne,
c) możliwość wielokrotnych powtórzeń (zalecane przy większej ilości znamion),
d) brak ograniczeń wiekowych,
e) można wykonywać u kobiet ciężarnych;

• pojawienie się nowych zmian barwnikowych na skórze,
• ewolucja starych znamion: zmiana kształtu, wielkości, koloru, konsystencji, pojawienie się świądu, bólu, krwawienia itp.
• znamiona często drażnione, zahaczane i skaleczone (miejsca przylegania odzieży, okolice golone lub depilowane),
• znamiona zlokalizowane w miejscach odkrytych (częsta ekspozycja na działanie promieniowania ultrafioletowego);

Ocena dermatoskopowa zmian skórnych wymaga dużego doświadczenia. Jeżeli lekarz ma wątpliwości co do oceny dermatoskopowej, zmiana jest wycinana chirurgicznie i badana histopatologicznie.

Badanie histopatologiczne
Jest to badanie mikroskopowe materiału cytologicznego (komórkowego) lub histologicznego (tkankowego). W badaniu tym można wyróżnić dwa etapy. Pierwszy to pobranie materiału, drugi etap to laboratoryjne techniki przygotowania oceny pobranego materiału. W diagnostyce zmian skórnych materiał do badania pobiera się metodą biopsji otwartej - jest to metoda pobierania masy guzowej nożem chirurgicznym lub innym narzędziem. Materiał można pobrać w dwojaki sposób, poprzez pobranie wycinka z guza - biopsja wycinkowa, lub wycięcie całego guza - biopsja wycięciowa.
Pobrany materiał tkankowy, po odpowiednim przygotowaniu, można oglądać w postaci preparatów barwnych, mrożonych lub rozmazów pod mikroskopem. Zarówno przygotowanie, jak i ocena preparatów jest dokonywana przez histopatologa. Każdy rodzaj wyciętej zmiany posiada specyficzną budowę histologiczną (rodzaj i układ komórek). Pozwala to na odróżnienie od siebie np. brodawki od włókniaka albo znamienia barwnikowego od czerniaka złośliwego. Ma to decydujące znaczenie przy podejmowaniu decyzji o dalszym postępowaniu z chorym. Współczesne zasady onkologii zabraniają podejmowania decyzji terapeutycznych bez rozpoznania histopatologicznego. Badanie histopatologiczne daje również odpowiedź, czy zmiana chorobowa została usunięta z marginesem zdrowych tkanek, czyli w całości.

Przebieg zabiegu usunięcia zmiany skórnej
Przed zabiegiem omawiane są szczegóły zabiegu oraz postępowanie po nim. Większość zabiegów wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym, dzięki czemu są one bezbolesne. Po wycięciu chirurgicznym z reguły zakłada się szwy i opatrunek, które są zdejmowane po 5-14 dniach po zabiegu. W przebiegu pooperacyjnym z reguły pacjenci wymagają bardzo niewielkich dawek leków przeciwbólowych. Rana po zabiegu może boleć przez 1-2 h gdy ustąpi działanie środków znieczulających. Ból ten jest niewielki i do jego likwidacji można zastosować preparat przeciwbólowy (np. Ketonal, Panadol itp.). Przez kilka dni po zabiegu należy unikać naciągania skóry w miejscu zabiegu, gwałtownych ruchów i moczenia opatrunku. Blizna początkowo będzie widoczna, ale po pewnym czasie zblednie i zmniejszy się. Ważne jest aby przez 6 miesięcy jej nie opalać. Niemożliwe jest wycinanie, usuwanie zmian skórnych bez pozostawienia śladu. Wielokrotnie jest to tylko mało widoczny ślad. Ale w niektórych miejscach mogą powstawać "mało atrakcyjne" blizny. Wymaga to dokładnego omówienia z lekarzem przez zabiegiem.