Usuwanie znamion skórnych

Nieprawidłowości rozwojowe skóry o charakterze wrodzonym, chociaż ujawniające się niekiedy w późniejszym okresie życia. Utrzymują się w ciągu całego życia. W zależności od tego, z jakiej struktury skóry znamiona się wywodzą wyróżnia się:

Znamiona naskórkowe

Brodawki łojotokowe (starcze)

brodawki łojotokoweZaliczane do znamion naskórkowych, są to w istocie łagodne nowotwory naskórkowe o brodawkowej, często hiperkeratotycznej powierzchni, niekiedy uszypułowane.

Zmiany skórne są różne morfologicznie: od płasko wyniosłych, dobrze odgraniczonych od otoczenia grudek koloru zbliżonego do koloru skóry zdrowej, do wyniosłych, brodawkowatych, hiperkeratotycznych, brunatnych tworów.

Lokalizacja:
Najczęściej umiejscowione na tułowiu, twarzy i grzbietach rąk. Pojawiają się w wieku dojrzałym i u osób starszych. Wysiew bardzo licznych zmian na tułowiu może być niekiedy rewelatorem nowotworów narządów wewnętrznych, a w części przypadków raków przewodu pokarmowego lub innych nowotworów .

Leczenie: Laseroterapia CO2, łyżeczkowanie, elektroresekcja.

Znamię naskórkowe brodawkowate

znamię naskórkowe brodawkowateOgraniczone obszary nadmiernej pigmentacji i/lub brodawkującej powierzchni, najczęściej tworzą linijny układ;

Leczenie: laser CO2, wycięcie chirurgiczne;

Znamiona przydatkowe

Znamię przydatkowe1. Znamiona wywodzące się z mieszka włosowego

Łagodne guzy występujące na twarzy i owłosionej skórze głowy, np. znamię mieszkowe (trichofolliculoma), trichoadenoma, trichoblastoma, trichoepithelioma, tricholemmoma, pilomatrixoma i inne;

Leczenie: laser CO2/wycięcie chirurgiczne;

2. Znamiona wychodzące z gruczołów łojowych

Znamię łojowe- znamię łojowe – żółtawa lub różowa blaszka o brodawkującej powierzchni, niepokryta włosami, widoczna od urodzenia (może z wiekiem ciemnieć i ulegać pogrubieniu);
Lokalizacja: skóra owłosiona głowy i twarz (gł. czoło, skronie, policzki, okolice małżowin usznych);
Leczenie: wycięcie chirurgiczne lub głęboka ablacja laserem CO2;

Hiperplazja gruczołów łojowych- hiperplazja gruczołów łojowych – pojedyncze lub mnogie guzki 1-3 mm wielkości, o cielistym lub żółtawym zabarwieniu, często z centralnym wgłębieniem, gł. u osób w średnim i starszym wieku;
Lokalizacja: twarz (gł. czoło, nos, policzki), szyja;
Leczenie: laser CO2;

- inne: torbiel łojowa, gruczolak łojowy;

3. Znamiona wychodzące z gruczołów potowych

Gruczolaki potowe- gruczolaki potowe (syringoma) – najczęstsze guzy przydatkowe; małe grudki cieliste lub blade występujące licznie na skórze powiek młodych kobiet; w postaci wysiewnej mogą pojawiać się w każdej okolicy występowania gruczołów ekrynowych (tułów, wargi sromowe);

Leczenie: laser CO2 – duża nawrotowość zmian;

- inne: oblak, torbielak potowy;

Znamiona naczyniowe

Naczyniak krwionośny

NaczyniakZmiana w postaci ostro odgraniczonych wypukłych plam lub drobnych guzków o zabarwieniu sinoczerwonym. Naczyniak może być obecny już w chwili urodzenia, ale zwykle ujawnia się dopiero w 1-2 tygodniu życia jako czerwony punkcik na głowie lub tułowiu dziecka. Najintensywniej powiększa się w ciągu pierwszych 6 miesięcy i po roku osiąga swój ostateczny rozmiar. Ma kolor czerwony, jest miękki, wypukły, wyglądem przypomina truskawkę. Większość naczyniaków znika samoistnie między 5 a 9 rokiem życia, a jako ślad po naczyniaku zostaje przebarwienie albo skupisko widocznych przez skórę rozszerzonych naczynek krwionośnych.

Leczenie: wycięcie chirurgiczne, laseroterapia, krioterapia. Naczyniaki jamiste mogą ustępować samoistnie.

Ziarniniak naczyniowy

ziarniniak naczyniowyNaczyniak związany z nowotworzeniem naczyń włosowatych, wywołany urazem i/lub zakażeniem bakteryjnym. Guzek jest zazwyczaj pojedynczy, sinoczerwony, o wilgotnej, łatwo krwawiącej powierzchni i uszypułowanej podstawie. Wykazuje szybki wzrost. Często pojawiaja się u kobiet ciężarnych lub jako powikłanie terapii doustną izotretinoiną. Najczęściej lokalizuje się na twarzy i rękach. Zmiana jest bezbolesna.

Leczenie: Laseroterapia laserem CO2, usunięcie chirurgiczne, elektrokoagulacja; częste wznowy.

Jeziorko żylne

Jeziorko żylneZmiana o charakterze naczyniowym: miękkie, niebieskie grudki występujące gł. na wargach lub małżowinie usznej;

Leczenie: laseroterapia lub wycięcie chirurgiczne

Znamiona barwnikowe

Znamiona barwnikowe, melanocytowe (nazwa pochodzi od melanocytu - komórki produkującej barwnik skóry – melaninę) są wrodzonymi nieprawidłowościami skóry, ujawniającymi się niejednokrotnie w późniejszym okresie życia.

1. Znamiona barwnikowe naskórkowe

- znamiona płaskie – w poziomie skóry, odgraniczone od otoczenia, nie powodują żadnych dolegliwości. Powiększają się wraz ze wzrostem dziecka. W przypadku przewlekłego drażnienia mogą być punktem wyjścia złośliwego nowotworu skóry - czerniaka. Zdarza się to jednak rzadko.

Plamy soczewicowate- plamy soczewicowate - drobne, dobrze odgraniczone od otoczenia plamy barwy jasno - lub ciemnobrunatnej. Są zwykle mnogie. Najczęściej zajmuje tułów, pojawiają się w dzieciństwie. Przypominają piegi, ale są nieco większe. Plamy soczewicowate słoneczne oraz starcze pojawiają się pod wpływem przewlekłego działania promieni słonecznych lub w przebiegu PUVA - terapii , albo też u osób w starszym wieku, przeważnie o jasnej karnacji, trudno opalających się. W istocie są defektem kosmetycznym. Mogą one być pojedyncze lub liczne, zwykle zlokalizowane są na skórze odkrytych części ciała (twarz, ręce, przedramiona). Zmiany pojawiają się liczniej latem i o tej porze roku także ciemnieją. Plamy soczewicowate słoneczne mogą stopniowo samoistnie zanikać. Natomiast starcze mają charakter zmian trwałych. Tzw. złośliwe plamy soczewicowate są często punktem wyjścia czerniaka. Są one ciemne i na ogół nieregularnie zabarwione, niekiedy nieco uwypuklone. Występują na twarzy, częściej u kobiet i u osób w starszym wieku. W tych przypadkach rozwój czerniaka jest wolny, a przebieg choroby stosunkowo łagodny.

2. Znamiona barwnikowe komórkowe

Znamię barwnikoweSą to bardzo częste znamiona, mogą mieć kolor zbliżony do barwy skóry, a także jasnobrunatny, aż do bardzo ciemnego. Ich powierzchnia bywa gładka, brodawkowata, zrazikowa, mogą być płaskie, wypukłe, guzowate, nawet uszypułkowane i owłosione. Praktycznie u każdego człowieka można stwierdzić kilkanaście zmian tego typu. Ryzyko ich zezłośliwienia jest niewielkie. Najbezpieczniejsze są znamiona wyniosłe uszypułkowane i owłosione, najgroźniejsze - wrodzone i dysplastyczne. Liczba znamion barwnikowych zwykłych (nabytych) u ludzi rasy białej zazwyczaj jest duża, u każdego człowieka można wykryć kilkanaście zmian tego typu. Często pojawiają się w wieku wczesnodziecięcym, ale najwięcej znamion barwnikowych przybywa w wieku 20-30 lat. Ryzyko rozwoju czerniaka jest niewielkie, zwłaszcza w znamionach wyniosłych, uszypułowanych i owłosionych, istnieje natomiast w przypadku znamion wrodzonych i dysplastycznych . Za rozwojem czerniaka ze znamienia barwnikowego przemawiają:

  • powiększenie się rozmiarów znamienia oraz jego pogrubienie
  • nierównomierne przebarwienie powierzchni znamienia z rozmaitymi odcieniami brązu i ogniskowymi odbarwieniami
  • odczyn zapalny w obrębie znamienia
  • nadżerki, krwawienie, świąd

Dość charakterystycznie wyglądają znamiona barwnikowe w obrębie paznokci (często jako pasmo barwy brązowej lub czarnej wzdłuż płytki paznokciowej), ze względu na trudności diagnostyczne i różnicowanie z czerniakiem należy je zawsze usuwać chirurgicznie.

Odmiana wrodzona znamienia barwnikowego- odmiana wrodzona znamienia barwnikowego ma zwykle bardzo duże wymiary, niekiedy nierównomierną, brodawkującą powierzchnię, bywa owłosiona. Mimo iż te cechy uchodzą za "bezpieczne", znamiona wrodzone często złośliwieją. Czasami znamiona te obejmują cały tułów.

Znamię Suttona- znamię Suttona (halo nevus) – znamię otoczone obszarem odbarwienia, najczęściej ulegające regresji; występuje gł. u dzieci i jest wynikiem nagromadzenia wokół znamienia limfocytów produkujących przeciwciała przeciwmelanocytowe; może towarzyszyć bielactwu; nie budzi niepokoju onkologicznego;

leczenie: nie wymaga, ew. wycięcie chirurgiczne;

Znamię błękitne- znamię błękitne - komórki barwnikowe są tu umiejscowione dość głęboko w skórze, zwykle na twarzy i kończynach. Znamiona przybierają barwę od jasnoniebieskiej do czarnej. Należą do tzw. bezpiecznych znamion, tzn. rzadko są punktem wyjścia czerniaków.

Znamię Spitz- znamię Spitz do niedawna nosiło niefortunną nazwę czerniaka młodzieńczego. Znamiona te bowiem nie ulegają zezłośliwieniu, a swą dawną nazwę zawdzięczają podobieństwu w obrazie histologicznym do czerniaka. Pojawiają się najczęściej u młodzieży na twarzy, rzadziej na kończynach. Są zwykle pojedyncze, barwy czerwonej lub sinawej, czasem w otoczeniu zmiany głównej występują drobne guzki - satelity.

Znamię Reed'a- znamię Reed – szybkorosnąca zmiana (może nasuwać podejrzenie czerniaka), o jednolitym ciemnobrązowym zabarwieniu, płaska lub płaskowyniosła, o średnicy do 1cm, gł. na kończynach; leczenie: wycięcie chirurgiczne;


Znamię dysplastyczne- znamię dysplastyczne pojedyncze stwierdza się u 5 - 8% ludzi rasy białej, a tzw. zespół znamion dysplastycznych występuje często rodzinnie. Umiejscawiają się na skórze całego ciała, także na skórze owłosionej głowy, gdzie są wyjątkowo niebezpieczne ze względu na stałe drażnienie i utrudnioną obserwację.

Znamiona dysplastyczne- zespół znamion dysplastycznych występuje często rodzinnie. Zespół ten wiąże się z dużym ryzykiem rozwoju czerniaków złośliwych ma więc bardzo duże znaczenie praktyczne ze względu na profilaktykę czerniaka . Znamiona dysplastyczne mają następujące cechy:

  1. występują u kilku lub wielu członków rodziny
  2. są na ogół liczne
  3. są większe niż zwykłe znamiona (5-15 mm)
  4. mają nieregularne obrysy i niejednolite zabarwienie
  5. są płaskie lub nierównomiernie wyniosłe - w części środkowej (kształt sadzonego jaja) lub też o powierzchni wybrukowanej

Znamiona dysplastyczne pojawiają się najliczniej od 6. miesiąca do 30. roku życia, ale także i później, choć w mniejszej liczbie. U części osób ustępują samoistnie. Tego typu znamiona częściej niż inne rozwijają się w kierunku czerniaka, dlatego też wymagają stałej obserwacji lekarskiej (kontrola co 3 - 12 miesięcy) i skutecznej ochrony przed nasłonecznianiem.

Usuwanie znamion barwnikowych

Wczesne chirurgiczne usunięcie złośliwiejącego znamienia w bardzo wielu przypadkach ratuje życie ludzkie. Przy usuwaniu znamion barwnikowych należy zachować dużą ostrożność. Ocena znamion jest niezwykle trudna, nawet przy użyciu specjalnego przyrządu - dermatoskopu. Wielką rolę odgrywa tu doświadczenie i wiedza lekarza. Większość znamion usuwana jest jedynie w celach kosmetycznych. Natomiast w przypadku jakichkolwiek podejrzeń co do odmiany znamienia najbezpieczniejszą metodą jego usunięcia jest leczenie chirurgiczne i badanie histopatologiczne usuniętej zmiany.
Ze znamion nie wolno pobierać wycinków do badania ze względu na niebezpieczeństwo ich zezłośliwienia pod wpływem drażnienia.
Znamiona dysplastyczne budzące jakiekolwiek obawy powinny być usuwane chirurgicznie z niewielkim marginesem zdrowej skóry.

ZAPAMIĘTAJ !!!

  • Przed podjęciem jakiegokolwiek leczenia znamion i zaburzeń barwnikowych konieczna jest wizyta u dermatologa.
  • Jeśli w obrębie znamienia barwnikowego pojawi się jakaś zmiana, należy natychmiast zgłosić się do lekarza. Odkładanie wizyty tylko pogarsza sytuację.
  • Bezwzględnym wskazaniem do leczenia chirurgicznego jest podejrzenie zezłośliwienia znamienia.
  • Nie powinno się usuwać znamienia za pomocą metody laserowej, gdyż nie można już wykonać badania histopatologicznego. Aby móc wykonać zabieg tą metoda, lekarz musiałby mieć stuprocentową pewność co do rodzaju usuwanej zmiany.